ธรรมะระงับความโกรธ
อุบายในการระงับความโกรธ
โดย หลวงพ่อพุธ ฐานิโย
ประการแรก อดทน อย่าให้โกรธ
มันใช้มือไปทุบคนโน้นตีคนนี้ อย่าให้โกรธ
มันใช้ปากไปด่าคนโน้น ด่าคนนี้ ใช้ความอดทน
ในเมื่อเรายังไม่มีอุบาย ทีนี้อุบายถ้าเราจะใช้
ก็พิจารณาถึงอกเขาอกเรา โกรธแล้วเราไม่ฆ่า
ไม่เบียดเบียน ไม่ข่มเหง ไม่รังแก แม้ในใจโกรธอยู่
แต่ไม่ทำสิ่งนั้นลงไป มันก็ไม่มีบาปมีกรรมอะไร
ในเมื่อโกรธมันไปจนสุดฤทธิ์แล้ว มันก็หมดไปเอง
เมื่อเรายังไม่มีอุบาย ถ้าเรามีอุบายพิจารณา
ว่าความโกรธมันเป็นทุกข์อย่างนี้ๆ
เราไม่ควรโกรธเลย เอาแค่นี้ก็ได้
แต่ประการสำคัญที่สุด โกรธแล้วต้องระวัง อดกลั้น
อย่าเผลอไปทำความผิดพลาดอย่างรุนแรงขึ้นมา
เมื่อทำผิดพลาดลงไปแล้วจะเสียใจภายหลัง
เช่น พ่อแม่โกรธลูกคว้าไม้เรียวมาเฆี่ยนมันอย่างไม่นับ
จนหนังมันแตกเป็นริ้วเป็นรอยเลือดสาด
ในขณะที่เราทำอยู่นั้น
เราอาจจะคิดว่าเราได้ทำอะไรสมที่โกรธแล้ว
แต่เมื่อโกรธมันหายไปแล้ว อะไรมันจะเกิดขึ้น
ความเสียใจภายหลัง
เดี๋ยวก็นั่งร้องไห้กอดเขา “เราไม่น่าทำเลย”
การปฏิบัติเพื่อระงับความโกรธ
1. ให้ระลึกถึงโทษของความโกรธ
ว่าความโกรธนั้นให้โทษประการต่าง ๆ หาคุณมิได้เลย
ผู้ไม่โกรธตอบผู้โกรธตนก่อน
ผู้นั้นได้ชื่อว่า ชนะสงครามที่ชนะได้ยาก
2. ให้ระลึกถึงความดีของเขา
เพราะแต่ละคนย่อมมีทั้งความดีและความไม่ดีอยู่ในตัว
ถ้าหาความดีไม่ได้จริง ๆ ก็ให้นึกสงสารเขาว่า
ต่อไปจะต้องประสบผลร้าย จากการประพฤติไม่ดีอย่างนี้
3. ให้คิดถึงความจริงที่ว่า การโกรธคือการทำให้ตัวเองทุกข์
คนที่โกรธแล้วเป็นสุขไม่มีในโลก
4. ให้พิจารณาว่าสัตว์ทั้งหลายมีกรรมเป็นของตน
กรรมที่เกิดจากความโกรธ จะทำให้ตัวเองตกต่ำลงไปอีก
5. ให้พิจารณาพระจริยาวัตรในปางก่อนของพระศาสดาว่า
พระพุทธเจ้าของเรานั้น กว่าจะตรัสรู้
ก็ได้ทรงบำเพ็ญบารมีทั้งหลาย
ตลอดเวลายาวนาน ได้ทรงบำเพ็ญประโยชน์แก่ผู้อื่น
โดยยอมเสียสละแม้แต่พระชนม์ชีพของพระองค์เอง
เมื่อทรงถูกข่มเหงกลั่นแกล้ง เบียดเบียนด้วยวิธีการต่าง ๆ
ก็ไม่ทรงแค้นเคือง ทรงเอาดีเข้าตอบ
ถึงแม้เขาจะตั้งตัวเป็นศัตรู
6. พิจารณาอานิสงส์ของเมตตา
ความโกรธมีโทษก่อผลร้ายมากมายฉันใด
เมตตาก็มีคุณก่อให้เกิดผลดีมากฉันนั้น
ผู้มีเมตตาย่อมสามารถเอาชนะใจคนอื่น
ซึ่งเป็นชัยชนะที่เด็ดขาด ไม่กลับแพ้
ผู้ตั้งอยู่ในเมตตาชื่อว่าทำประโยชน์ทั้งแก่ตนเองและผู้อื่น
